logo

Polish (Poland)English (United Kingdom)
2. Dlaczego pokarm kobiecy jest tak warto艣ciowy i unikalny?

Dr hab. n. med. Aleksandra Banaszkiewicz, Patrycja Stelmaszczuk

Pokarm kobiecy jest wielofunkcyjn膮 i rzeczywi艣cie unikaln膮 substancj膮. Ma wysokie walory od偶ywcze, ale przede wszystkim wspomaga uk艂ad odporno艣ciowy chroni膮c niemowl臋ta przed chorobami. 呕adna mieszanka mleczna mu nie dor贸wna. Laboratoryjnie bardzo trudne lub najcz臋艣ciej niemo偶liwe jest uzyskanie sk艂adnik贸w skierowanych wprost przeciwko drobnoustrojom, dzia艂aj膮cych przeciwzapalnie i immunomodulacyjnie. A w pokarmie ludzkim jest ich mn贸stwo. Stanowi przez to barier臋 immunologiczn膮 dla drobnoustroj贸w nie dopuszczaj膮c ich do delikatnego organizmu dziecka. Ponadto zawiera enzymy, hormony i czynniki wzrostu, kt贸re wspomagaj膮 niedojrza艂e funkcje ustroju i przyspieszaj膮 jego rozw贸j.

Bia艂ko

  • Zawarto艣膰 bia艂ka i jego sk艂ad w pokarmie kobiecym s膮 sta艂e i niezale偶ne od diety matki.
  • Jest lekkostrawne, przyswajane w 98% (mniej azotowych produkt贸w przemiany materii).
  • Ma idealne proporcje bia艂ek serwatkowych i kazeiny (60 : 40); kazeina zwi臋ksza wch艂anianie wapnia, cynku i miedzi.
  • Znajduj膮 si臋 w nim du偶e ilo艣ci bezpo艣rednio wch艂anianych wolnych aminokwas贸w.
  • Zawiera jedynie 艣ladowe ilo艣ci beta-laktoglobuliny (bia艂ka b臋d膮cego silnym alergenem).

聽Enzymy

  • W pokarmie obecnych jest ponad 80 enzym贸w, kt贸rych zadaniem jest u艂atwienie trawienia sk艂adnik贸w pokarmowych w przewodzie pokarmowym niemowl臋cia. Enzymy zawarte w mleku maj膮 nieco inn膮 budow臋 ni偶 ich odpowiedniki 鈥 izoenzymy tkankowe. Dzi臋ki temu s膮 oporne na dzia艂anie kwasu solnego i enzym贸w proteolitycznych. (Pawlus 2005) Obecno艣膰 w mleku ludzkim du偶ej liczby aktywnych biologicznie enzym贸w i ich liczne funkcje potwierdzaj膮 jego unikalno艣膰.
  • Aktywno艣膰 antyproteolityczna jest bardzo wysoka za spraw膮 伪-1-antytrypsyny i 伪-1-antychymotrypsyny, szczeg贸lnie dotyczy to siary. Aktywno艣膰 ta chroni tkank臋 gruczo艂u piersiowego przed miejscowym dzia艂aniem proteaz, a przede wszystkim zapobiega inaktywacji biologicznie czynnych peptyd贸w i bia艂ek w pokarmie, jak np. immunoglobuliny, laktoferryny, laktoalbuminy czy hormon贸w bia艂kowych. Ponadto, u艂atwia utrzymanie aktywno艣ci enzym贸w trawiennych, a tak偶e chroni przed absorpcj膮 z przewodu pokarmowego noworodka proteaz (enzym贸w) bakteryjnych zapobiegaj膮c infekcjom przewodu pokarmowego. (Hamosh 2001)
  • Pokarm kobiecy zawiera:
    • enzymy proteolityczne (czyli trawi膮ce bia艂ka) o ma艂ej aktywno艣ci,
    • du偶e ilo艣ci amylaz (czyli enzym贸w trawi膮cych w臋glowodany); aktywno艣膰 伪-amylazy trzustkowej dziecka stwierdza si臋 oko艂o 3 m偶,
    • enzymy lipolityczne (trawi膮ce t艂uszcze) takie jak lipaza lipoproteinowa i lipaza stymulowana solami 偶贸艂ci; sole 偶贸艂ci r贸wnie偶 znajduj膮 si臋 w pokarmie,
    • oksydazy: enzymy utleniaj膮ce,
    • antyoksydazy chroni膮ce przed szkodliwym dzia艂aniem tlenu; nale偶膮 do nich peroksydaza glutationowa zapobiegaj膮ca utlenianiu d艂ugo艂a艅cuchowych kwas贸w t艂uszczowych oraz dyzmutaza nadtlenkowa powoduj膮ca du偶膮 aktywno艣膰 przeciwzapaln膮 mleka poprzez zwi臋kszenie liczby granulocyt贸w wieloj膮drzastych. (Garafalo 1999)
  • Enzymy o aktywno艣ci przeciwzapalnej i przeciwbakteryjnej
    • Laktoperoksydaza 鈥 enzym bakteriostatyczny szczeg贸lnie aktywny wobec paciorkowc贸w,
    • Lizozym 鈥 wyk艂adnik nieswoistej obrony humoralnej, bierze udzia艂 w obronie kom贸rkowej rozpuszczaj膮c otoczki kom贸rek bakteryjnych, wykazuje dzia艂anie chemotaktyczne, stymuluje produkcj臋 wydzielniczej IgA (SIgA) Dzia艂a przeciwzapalnie i przeciwb贸lowo

T艂uszcze

  • Ca艂kowita ilo艣膰 t艂uszczu w pokarmie matki karmi膮cej tylko w niewielkim stopniu zale偶y od sposobu jej od偶ywiania, natomiast rodzaj diety ma wp艂yw na sk艂ad t艂uszcz贸w pokarmu, a w szczeg贸lno艣ci na sk艂ad kwas贸w t艂uszczowych.
  • S膮 dobrze wch艂aniane i wykorzystywane przez organizm dziecka dzi臋ki lipazie, kt贸ra wst臋pnie trawi t艂uszcze obecne w pokarmie i uaktywnia enzymy w jelitach dziecka.
  • D艂ugo艂a艅cuchowe, wielonienasycone kwasy t艂uszczowe (LC-PUFA long-chain polyunsaturated fatty acids): kwas arachidonowy i kwas dokozaheksaenowy 鈥 wyst臋puj膮 w wysokim st臋偶eniu w korze m贸zgowej i siatk贸wce, odgrywaj膮 wa偶n膮 rol臋 w rozwoju uk艂adu nerwowego; wydaje si臋, 偶e wp艂ywaj膮 na ostro艣膰 wzroku i rozw贸j zdolno艣ci poznawczych. (Gibson 1998, Kurlak 1999) Wzbogacenie diety matki karmi膮cej w kwasy t艂uszczowe b臋d膮ce prekursorami LC-PUFA (kwas linolowy i kwas alfa-linolenowy) pozwala na zwi臋kszenie st臋偶enie LC-PUFA w pokarmie. 殴r贸d艂em s膮 przede wszystkim oleje wytwarzane z w膮troby ryb (halibut, dorsz, rekin) i z mi臋sa ryb (sardynki, sardele).
  • Istnieje zale偶no艣膰 pomi臋dzy wyst臋powaniem niekorzystnych izomer贸w trans kwas贸w t艂uszczowych w pokarmie, a obecno艣ci膮 tych zwi膮zk贸w w diecie matki. Wyst臋puj膮 one w tzw. margarynach mi臋kkich i produktach z nich przygotowanych (np. ciastka, herbatniki). Ich niekorzystne dzia艂anie polega, mi臋dzy innymi, na zmianach w przepuszczalno艣ci b艂on kom贸rkowych i hamowaniu reakcji enzymatycznych t艂uszcz贸w.
  • T艂uszcze MCT (MCT medium chain triglycerides) 鈥 艂atwo wch艂aniane poniewa偶 s膮 hydrolizowane przez lipaz臋 obecn膮 zar贸wno w 偶o艂膮dku jak i w jelitach, nie wymagaj膮 obecno艣ci kwas贸w 偶贸艂ciowych oraz, w przeciwie艅stwie do kwas贸w t艂uszczowych d艂ugo艂a艅cuchowych, wch艂aniaj膮 si臋 bezpo艣rednio do 偶y艂y wrotnej. Spowalniaj膮 motoryk臋 przewodu pokarmowego, co wyd艂u偶a czas przebywania pokarmu w 艣wietle jelita i poprawia jego wch艂anianie.

Cholesterol

  • Jest sk艂adnikiem b艂on kom贸rkowych, kwas贸w 偶贸艂ciowych, niekt贸rych hormon贸w i witaminy D3.
  • St臋偶enie cholesterolu w pokarmie jest wzgl臋dnie stabilne i nie zale偶y od rodzaju spo偶ywanych przez matk臋 karmi膮c膮 pokarm贸w.
  • W pierwszym roku 偶ycia dziecko potrzebuje cholesterolu r贸wnie偶 po to, aby jego uk艂ad nerwowy, a zw艂aszcza szybko rozwijaj膮cy si臋 m贸zg, prawid艂owo si臋 ukszta艂towa艂.
  • Sk艂adnik jedynie nielicznych mieszanek mlecznych.

W臋glowodany

  • G艂贸wnym w臋glowodanem mleka jest laktoza, dwucukier z艂o偶ony z glukozy i galaktozy. Jej wysoka zawarto艣膰 decyduje o s艂odkim smaku ludzkiego mleka.
  • Laktoza jest syntetyzowana w gruczole piersiowym. U艂atwia wch艂anianie wapnia z pokarmu. Galaktoza wchodzi w sk艂ad galaktolipid贸w, niezb臋dnych do rozwoju OUN.
  • Oligosacharydy s膮 prebiotykami, czyli nie ulegaj膮cymi trawieniu sk艂adnikami pokarmowymi, kt贸re swoj膮 obecno艣ci膮 w przewodzie pokarmowym wp艂ywaj膮 na wzrost i/lub aktywno艣膰 okre艣lonych szczep贸w bakteryjnych. Stymuluj膮 wzrost bakterii takich jak bifidobakterie i Lactobacillus, kt贸re dominuj膮 w mikroflorze przewodu pokarmowego noworodk贸w i niemowl膮t karmionych wy艂膮cznie piersi膮. Tak wyra藕nej dominacji nie obserwuje si臋 natomiast u dzieci karmionych sztucznie. Szczepy z rodzaj贸w Bifidobacterium i Lactobacillus wywieraj膮 wy艂膮cznie korzystne dzia艂anie na organizm ludzki. (patrz ni偶ej)
  • Dodatkowo oligosacharydy (human milk oligosaccharides HMO) maj膮 te偶 w艂a艣ciwo艣ci antybakteryjne -聽 mog膮 bezpo艣rednio hamowa膰 wzrost paciorkowc贸w z grupy B (GBS).
  • Dieta matki nie wp艂ywa na st臋偶enie laktozy w pokarmie, jej dobowa zawarto艣膰 w pokarmie jest sta艂a.

Witaminy

  • W pokarmie kobiecym zawarte s膮 w odpowiedniej ilo艣ci niemal wszystkie witaminy niezb臋dne do prawid艂owego rozwoju noworodka i niemowl臋cia.
  • Wi臋kszym zmianom, w zale偶no艣ci od diety karmi膮cej matki, podlegaj膮 witaminy rozpuszczalne w wodzie, natomiast witaminy rozpuszczalne w t艂uszczach s膮 zale偶ne zar贸wno od ich zawarto艣ci w po偶ywieniu, jak i od zapas贸w zgromadzonych podczas ci膮偶y. (Heck 1993)
  • Wszystkie niemowl臋ta karmione piersi膮 powinny codziennie otrzymywa膰 profilaktycznie 400 j.m. witaminy D3. Witamina D3 znajduj膮ca si臋 w mleku kobiecym nie wystarcza do zapobiegania krzywicy niedoborowej, a niekorzystne nast臋pstwa ekspozycji ma艂ego dziecka na promienie s艂oneczne (ryzyko oparzenia, zwi臋kszenie ryzyka zachorowania na raka i czerniaka sk贸ry) przewy偶szaj膮 korzy艣ci p艂yn膮ce z endogennej syntezy witaminy D3 w sk贸rze pod wp艂ywem 艣wiat艂a s艂onecznego. Suplementacj臋 nale偶y rozpocz膮膰 w ci膮gu pierwszych 2 miesi臋cy 偶ycia dziecka. (Gartner 2003, Aktualne (2009) polskie zalecenia dotycz膮ce profilaktyki niedoboru witaminy D. Medycyna Praktyczna nr 1/2010.)
  • Wszystkie noworodki karmione piersi膮 w ci膮gu pierwszych 6 godzin 偶ycia powinny otrzyma膰 domi臋艣niowo 1 mg witaminy K w celu zapobiegania chorobie krwotocznej noworodk贸w. (AAP 2003) Nast臋pnie, pocz膮wszy od 8 doby 偶ycia dziecka a偶 do sko艅czenia 3 miesi膮ca, nale偶y t臋 witamin臋 suplementowa膰 doustnie. Zgodnie z zaleceniami niemowl臋ta karmione piersi膮 powinny otrzymywa膰 25mcg witaminy K na dob臋. (Zalecenia Zespo艂u Ekspert贸w w sprawie profilaktyki krwawienia z niedoboru witaminy K u noworodk贸w i niemowl膮t. Standardy Medyczne nr 1/2007)
  • 殴r贸d艂em witaminy B12 w diecie s膮 produkty zwierz臋ce, w zwi膮zku z tym matki karmi膮ce piersi膮 stosuj膮ce diet臋 wega艅sk膮 lub makrobiotyczn膮 powinny dodatkowo otrzymywa膰 witamin臋 B12,, aby zapobiec wyst膮pieniu zaburze艅 krwiotworzenia u dziecka.

Sk艂adniki mineralne i makroelementy

  • Poza wyj膮tkowymi sytuacjami (diety restrykcyjne, niedo偶ywienie) mleko kobiece jest na og贸艂 pe艂nowarto艣ciowym 藕r贸d艂em pierwiastk贸w 艣ladowych dla karmionego piersi膮 donoszonego dziecka. Pomi臋dzy zawarto艣ci膮 w po偶ywieniu matki fosforu, miedzi, cynku, wapnia, magnezu, manganu, chromu i potasu, a zawarto艣ci膮 tych sk艂adnik贸w mineralnych w mleku nie stwierdzono istotnych zale偶no艣ci.
  • W pokarmie kobiecym 艂adunek soli (jon贸w Na, Cl, K, PO4, SO4) stanowi stosunkowo ma艂e obci膮偶enie osmotyczne nerek.
  • 呕elazo jest przyswajane w 50% - 70% (z mleka krowiego w 10%). Laktoferryna wi膮偶膮c 偶elazo u艂atwia jego wch艂anianie, a tak偶e czyni je niedost臋pnym dla bakterii chorobotw贸rczych. ma dzia艂anie bakteriostatyczne. Niemowl臋ta karmione piersi膮 zazwyczaj nie wymagaj膮 podawania preparat贸w 偶elaza, poza szczeg贸lnymi wskazaniami (noworodki urodzone przedwcze艣nie, z ci膮偶y bli藕niaczej, z ma艂膮 urodzeniow膮 mas膮 cia艂a i niemowl臋ta z niedokrwisto艣ci膮 lub urodzone przez matki z niedokrwisto艣ci膮, nara偶one na utrat臋 krwi w okresie oko艂oporodowym). St臋偶enie 偶elaza w pokarmie jest niezale偶ne od st臋偶enia w surowicy matki. (Shashiraj 2006)
  • Pokarm kobiecy zawiera mniej (ale 艂atwiej wch艂anianego) wapnia i fosforu ni偶 mieszanki mleczne. (Aldous 1999)
  • Zawarto艣膰 fluoru jest uzale偶niona od diety matki. W ci膮gu pierwszych 6 miesi臋cy 偶ycia dziecka nie nale偶y podawa膰 preparat贸w fluoru. Suplementacj臋 (doustn膮) mo偶na rozpocz膮膰 mi臋dzy 6 a 36 m偶. w zale偶no艣ci od zawarto艣ci fluoru w wodzie i innych napojach oraz pokarmach spo偶ywanych przez dziecko i matk臋. Suplementacja jest zwykle konieczna, gdy st臋偶enie fluoru w wodzie pitnej wynosi <0,3 mg/l. (CDC 2001)
  • Zawarto艣膰 jodu w mleku zale偶y od wielko艣ci spo偶ycia tego pierwiastka.

Woda

  • Karmienie piersi膮 zapewnia odpowiedni膮 poda偶 p艂yn贸w nawet w gor膮cym i suchym klimacie.
  • W czasie upa艂贸w dziecko zg艂asza si臋 do piersi cz臋艣ciej na kr贸tkie karmienia - pojenia. Dopajanie jest zb臋dne. (AAP 2005)


Czynniki przeciwinfekcyjne i immunomoduluj膮ce

  • Immunoglobulina sekrecyjna (SIgA)

Stanowi g艂贸wn膮 barier臋 ochronn膮 organizmu na poziomie b艂ony 艣luzowej. Skuteczno艣膰 SIgA w obronie b艂on 艣luzowych przed zaka偶eniami wirusowymi i bakteryjnymi jest zwi膮zana ze zdolno艣ci膮 do neutralizacji wirus贸w, z bakterioliz膮 poprzez aktywacj臋 alternatywnej drogi dope艂niacza i z nasileniem fagocytozy makrofag贸w. Blokowanie adhezji do b艂on 艣luzowych dotyczy bakterii z gatunku Haemophilus influenzae, Escherichia coli, Clostridium difficile, Streptococcus pneumoniae. Ochronne dzia艂anie wydzielniczej immunoglobuliny A ma najwi臋ksze znaczenie w przewodzie pokarmowym, w g贸rnych drogach oddechowych oraz w uk艂adzie moczowo-p艂ciowym. SIgA mo偶e r贸wnie偶 tworzy膰 kompleksy z antygenami (alergenami), dzi臋ki czemu s膮 poch艂aniane przez kom贸rki nab艂onkowe, a nast臋pnie transportowane wewn膮trzkom贸rkowo i usuwane. (Lasek 1995)

  • Najwy偶sze st臋偶enie SIgA jest w siarze (ochrona noworodka) oraz w okresie odstawiania (ochrona na czas 鈥瀞amodzielno艣ci鈥).
  • Nukleotydy s膮 podstawowymi elementami budowy DNA. W pokarmie kobiecym obecne s膮, mi臋dzy innymi, jako kwasy nukleinowe, nukleozydy, nukleotydy. Wydaje si臋, 偶e wp艂ywaj膮 na funkcjonowanie uk艂adu odporno艣ciowego poprzez zwi臋kszenie aktywno艣ci kom贸rek NK (Natural Killers) i produkcji IL-2 (interleukiny 2), (Carver 1991) nasilenie odpowiedzi na szczepienia (szczeg贸lnie przeciwko Haemophilus influanzae typu B) i zwi臋kszenie produkcji przeciwcia艂. (Carver 1999)
  • Glikany, a w szczeg贸lno艣ci mucyna i niekt贸re oligosacharydy s膮 podobne do receptor贸w bakteryjnych; 艂膮cz膮c si臋 z powierzchniowymi glikanami nab艂onka jelitowego uniemo偶liwiaj膮 adhezj臋 bakterii chorobotw贸rczych do b艂ony 艣luzowej.
  • Cytokiny 鈥 ich produkcja u noworodk贸w i niemowl膮t jest obni偶ona, st膮d tak du偶e znaczenie ma ich obecno艣膰 w pokarmie kobiecym. W艣r贸d cytokin znajduj膮 si臋 czynniki wzrostu, kt贸re stymuluj膮 procesy r贸偶nicowania i dojrzewania wielu narz膮d贸w i uk艂ad贸w, przede wszystkim uk艂adu pokarmowego, mi臋dzy innymi:聽czynnik wzrostu nab艂onka (EGF epidermal growth factor), insulinopodobny czynnik wzrostu (I-GF I insulin-like growth factor-I), nerwowy czynnik wzrostu (NGF nerve growth factor), transformuj膮cy czynnik wzrostu 伪 i 尾 (TGF transforming growth factor 伪 i 尾), czynnik migracji makrofag贸w (MIF macrophage migration inhibitory factor) (Magi 2002).

W艣r贸d cytokin o dzia艂aniu wspomagaj膮cym odpowied藕 zapaln膮 znajduj膮 si臋 interleukiny 1 i 6 (IL-1, IL-6), czynnik martwicy nowotworu 鈥 TNF, interferon gamma.

Transformuj膮cy czynnik wzrostu hamuje odpowied藕 immunologiczn膮 i nie dopuszcza do nadmiernej reakcji na nieszkodliwe antygeny pokarmowe w przewodzie pokarmowym niemowl臋cia (Zeman)

  • Do czynnik贸w przeciwinfekcyjnych nale偶膮 kom贸rki krwi takie jak: Limfocyty B - wytwarzaj膮 przeciwcia艂a swoiste dla danego antygenu; Makrofagi i neutrofile - w艣r贸d wielu innych funkcji dzia艂aj膮 jako fagocyty, czyli kom贸rki 偶erne; Limfocyty T - limfocyty T pomocnicze rozr贸偶niaj膮 antygeny obce od w艂asnych, limfocyty T cytotoksyczne 艂膮cz膮 si臋 z kom贸rk膮 bakteryjn膮 i prowadz膮 do jej zniszczenia.
  • Liczebno艣膰 poszczeg贸lnych populacji kom贸rek mleka jest bardzo zmienna i zale偶y zar贸wno od okresu laktacji, jak i stanu zdrowia matki

Kom贸rki krwi

Limfocyty B

Podnosz膮 poziom przeciwcia艂 skierowanych przeciwko specyficznym drobnoustrojom

Makrofagi

Niszcz膮 zarazki bezpo艣rednio w jelitach dziecka, wytwarzaj膮 lizozym i aktywuj膮 inne elementy uk艂adu immunologicznego

Neutrofile

Mog膮 dzia艂a膰 jak fagocyty, poch艂aniaj膮c bakterie w przewodzie pokarmowym dziecka

Limfocyty T

Niszcz膮 bezpo艣rednio zainfekowane kom贸rki lub wydzielaj膮 chemiczne przeka藕niki stymuluj膮ce inne elementy uk艂adu immunologicznego. Namna偶aj膮 si臋 w obecno艣ci drobnoustroj贸w wywo艂uj膮cych ci臋偶k膮 chorob臋 u dziecka. Wytwarzaj膮 czynniki wzmacniaj膮ce w艂asn膮 odpowied藕 immunologiczn膮 dziecka.

Cz膮steczki

Sekrecyjna immunoglobulina A (SIgA)

Wy艣ciela b艂on臋 艣luzow膮 przewodu pokarmowego, neutralizuje patogeny i toksyny, pobudza makrofagi do fagocytozy

Cytokiny

Wspomagaj膮 lub wyhamowuj膮 odpowied藕 zapaln膮, wp艂ywaj膮 na uk艂ad immunologiczny, stymuluj膮 procesy r贸偶nicowania i dojrzewania wielu uk艂ad贸w (np. uszczelnienie nab艂onka jelit)

Nukleotydy

Zwi臋kszaj膮 aktywno艣膰 kom贸rek NK i produkcj臋 interleukiny-2

Laktoferryna

Wi膮偶e 偶elazo, pierwiastek niezb臋dny do przetrwania dla wielu bakterii. Zmniejszaj膮c dost臋pno艣膰 偶elaza dla bakterii patogennych hamuje ich wzrost. Dzia艂a przeciwzapalnie i immunomoduluj膮co zmniejszaj膮c aktywno艣膰 interleukin 1,2, 6 i limfocyt贸w NK Ma cechy przeciwgrzybicze, przeciwpaso偶ytnicze i przeciwwirusowe, przeciwnowotworowo i przeciwb贸lowo.

Lizozym

Zabija bakterie uszkadzaj膮c ich 艣ciany kom贸rkowe, wykazuje dzia艂anie chemotaktyczne

Oligosacharydy

Wi膮偶膮 si臋 z drobnoustrojami nie dopuszczaj膮c do ich kontaktu z powierzchni膮 b艂ony 艣luzowej, pobudzaj膮 wzrost bifidobakterii

Laktoperoksydaza

Dzia艂anie bakteriostatyczne szczeg贸lnie w stosunku do paciorkowc贸w

Fibronektyna

Zwi臋ksza aktywno艣膰 makrofag贸w skierowan膮 przeciwko bakteriom, u艂atwia odbudow臋 tkanek uszkodzonych przez reakcje odporno艣ciowe w jelitach dziecka

Proteina wi膮偶膮ca witamin臋 B12

Zmniejsza ilo艣膰 witaminy B12 potrzebnej patogenom do rozwoju



Kom贸rki macierzyste

Kom贸rki macierzyste mleka kobiecego (hBSCs, human Breast-milk Stem Cells) maj膮 w艂a艣ciwo艣ci pluripotencjalne, czyli mog膮 r贸偶nicowa膰 si臋 w kom贸rki wszystkich trzech listk贸w zarodkowych. S膮 one podobne do embrionalnych kom贸rek macierzystych. Kom贸rki te przechodz膮 z przewodu pokarmowego do krwioobiegu dziecka. Rola hBSCs nie jest w pe艂ni poznana, ale ich odkrycie wi膮偶e si臋 z nadziej膮 na nieinwazyjny dost臋p do kom贸rek macierzystych, kt贸re mog膮 by膰 wykorzystane w terapii.

Mikroflora jelitowa

Kolonizacja przewodu pokarmowego noworodka nast臋puje w pierwszej dobie po urodzeniu. Pierwotnym 藕r贸d艂em bakterii zasiedlaj膮cych przew贸d pokarmowy jest flora pochwy i przewodu pokarmowego matki, z kt贸r膮 noworodek ma kontakt w czasie porodu. (Grolund 1999, Mackie 1999) Jednak偶e mleko matki nie jest sterylne i r贸wnie偶 zawiera r贸偶ne rodzaje bakterii. 聽Do tej pory odkryto ok. 700 gatunk贸w bakterii w mleku ludzkim. Mikrobiom ludzkiego mleka zmienia si臋 w okresie laktacji. W pierwszych dobach 偶ycia w sk艂adzie mikroflory jelitowej dziecka dominuj膮 pa艂eczki Escherichia coli, enterokoki i Clostridia, a po kilku dniach 鈥 szczepy z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacteria. (Mackie 1999) Profil szczep贸w bakteryjnych u niemowl膮t karmionych wy艂膮cznie piersi膮 zawiera niemal dziesi臋ciokrotnie wi臋cej bifidobakterii ni偶 u niemowl膮t karmionych sztucznie. (Harmsen 2000) W stolcu niemowl膮t karmionych piersi膮 izoluje si臋 wi臋cej pa艂eczek kwasu mlekowego, a u niemowl膮t karmionych mieszankami wi臋cej szczep贸w Clostridium i Bacteroides. (Harmsen 2000, ESPGHAN 2004)

Znaczenie mikroflory jelitowej polega na:

  • troficznym (od偶ywczym) wp艂ywie na struktur臋 jelita (poprzez syntez臋 kr贸tko艂a艅cuchowych kwas贸w t艂uszczowych i poliamin);
  • syntezie witamin B1, B2, B12, K;
  • stymulacji uk艂adu immunologicznego;
  • udziale w przemianach metabolicznych (konwersji bilirubiny do urobiliny, cholesterolu do koprostanolu, dekoniugacji kwas贸w t艂uszczowych)
  • udziale w procesach karcinogenezy. (Tannock 2001)

Kompleks HAMLET (Human alfalaktoalbumin made letal to tumor cells)

Warto te偶 wspomnie膰 o kompleksie HAMLET, kt贸ry nie jest sk艂adnikiem kobiecego mleka, ale prawdopodobnie powstaje z jego element贸w w kwa艣nym 艣rodowisku 偶o艂膮dka dziecka. Sk艂ada si臋 z alfa-laktoglobuliny (bia艂ka wi膮偶膮cego jony Ca2+) i kwasu oleinowego. Kompleks dzia艂a wybi贸rczo na kom贸rki nowotworowe, zdrowe pozostaj膮 nie zmienione. HAMLET przyczynia si臋 do 艣mierci kom贸rki przez usuwanie jej fragment贸w. Dodatkowo gromadzi si臋 w j膮drze kom贸rkowym zaburzaj膮c proces syntezy chromatyny.

Bibliografia:

  1. Mleko kobiece jako naturalny produkt leczniczy. Piskorska-Jasiulewicz M., Witkowska-Zimny M. (2015) Problemy piel臋gniarstwa. 23 (3): 417-422 https://journals.viamedica.pl/problemy_pielegniarstwa/article/view/PP.2015.0068/30713
  2. Lis J., Orczyk-Pawi艂owicz M., K膮tnik-Prastowska I. Bia艂ka mleka ludzkiego zaanga偶owane w procesy immunologiczne. Post臋py Hig. Med. Dosw. (Online) 2013; 67: 529鈥547. http://www.phmd.pl/api/files/view/29136.pdf
  3. Human Milk Oligosaccharides Can Directly Inhibit Streptococcus Growth http://milkgenomics.org/article/human-milk-oligosaccharides-can-directly-inhibit-streptococcus-growth/?utm_source=Nesletter_August2017&utm_campaign=SPLASHaugust2017&utm_medium=email
  4. Hassiotou F, Hartmann PE. At the Dawn of a New Discovery: The Potential of Breast Milk Stem Cells. Advances in Nutrition. 2014;5(6):770-778. doi:10.3945/an.114.006924. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4224213/
  5. Cabrera-Rubio R, Collado MC, Laitinen K, Salminen S, Isolauri E, Mira A. The human milk microbiome changes over lactation and is shaped by maternal weight and mode of delivery. Am J Clin Nutr. 2012 Sep;96(3):544-51




Share
 

Newsletter

Login:

Email:

Kalendarz

« < Wrzesie艅 2018 > »
N P W C P S
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 1 2 3 4 5 6

---Promuj膮 karmienie piersi膮

Kursy CNoL

FTK

Osob膮 prawn膮 prowadz膮c膮 plac贸wk臋 jest Fundacja Tw贸rczych Kobiet.


Stworzone dzi臋ki Joomla!. Designed by: Joomla Themes, hosting. Valid XHTML and CSS.